Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, dạy học liên môn đang trở thành hướng tiếp cận hiện đại nhằm giúp học sinh kết nối kiến thức với đời sống. Từ văn bản truyền thuyết “Sơn Tinh – Thủy Tinh” trong môn Ngữ văn 6, giáo viên đã tổ chức hoạt động STEM kết hợp cùng môn Khoa học tự nhiên với chủ đề “Thiết kế mô hình nhà chống lũ”.
Hoạt động xuất phát từ ý nghĩa của truyền thuyết dân gian – phản ánh cuộc đấu tranh của con người trước thiên tai và khát vọng chinh phục thiên nhiên từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Từ hình tượng Sơn Tinh chiến thắng lũ lụt bằng sức mạnh và trí tuệ, học sinh được khơi gợi suy nghĩ về những giải pháp ứng phó với thiên tai trong cuộc sống hiện đại.
Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các nhóm học sinh đã tìm hiểu nguyên nhân gây lũ lụt, đặc điểm của nhà chống lũ và các vật liệu phù hợp để thiết kế mô hình. Từ bìa carton, que gỗ, chai nhựa tái chế và xốp, các em đã sáng tạo nên nhiều mô hình nhà nổi, nhà sàn hoặc nhà có hệ thống nâng cao khi nước dâng.

Nhiều sản phẩm gây ấn tượng bởi tính thực tế và sự sáng tạo. Có nhóm thiết kế mô hình nhà nổi bằng phao giúp ngôi nhà tự nâng lên khi gặp lũ, có nhóm lại xây dựng hệ thống thoát nước mini kết hợp mái chống mưa lớn. Không chỉ chú trọng hình thức, học sinh còn thuyết trình nguyên lý hoạt động của mô hình dựa trên kiến thức Khoa học tự nhiên về lực nổi, nước và môi trường.
Thông qua hoạt động này, học sinh không chỉ hiểu sâu hơn nội dung và ý nghĩa của truyền thuyết “Sơn Tinh – Thủy Tinh” mà còn biết vận dụng kiến thức khoa học để giải quyết những vấn đề thực tiễn. Các em được rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề và trình bày ý tưởng trước tập thể.
Đặc biệt, hoạt động STEM liên môn đã góp phần làm cho giờ học Ngữ văn trở nên sinh động và gần gũi hơn. Văn học không còn chỉ là những câu chuyện trong sách giáo khoa mà trở thành nguồn cảm hứng để học sinh khám phá cuộc sống và sáng tạo các sản phẩm mang tính ứng dụng.
Từ truyền thuyết dân gian đến mô hình nhà chống lũ hiện đại, học sinh lớp 6 đã cho thấy khả năng kết nối giữa văn học và khoa học bằng góc nhìn sáng tạo của mình. Đây không chỉ là một sản phẩm học tập mà còn là minh chứng cho tinh thần học qua trải nghiệm trong chương trình giáo dục mới.
Có thể nói, hoạt động STEM liên môn Ngữ văn – Khoa học tự nhiên đã giúp học sinh hiểu rằng: khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người từ ngàn xưa vẫn luôn tiếp nối trong cuộc sống hôm nay bằng tri thức, sáng tạo và ý thức bảo vệ cộng đồng.